Türkiye Restoran Yatırımcıları ve Gastronomi İşletmeleri Derneği (TURYİD), yeme-içme sektöründe yaklaşık 2 milyon çalışanı doğrudan ilgilendiren bahşiş ve servis ücreti uygulamalarına ilişkin yeni bir model çağrısında bulundu. Bahşişin kredi kartı ve dijital ödeme sistemleri üzerinden, tamamen gönüllülük esasına dayalı olarak alınabilmesi öneriliyor.
Sektörde uzun süredir uygulanan servis ücreti, mevzuatta tanımlı ve işletmeler aracılığıyla çalışanlara aktarılan bir gelir kalemi olarak öne çıkarken; bahşiş, hizmetten duyulan memnuniyete bağlı bireysel bir tercih olarak değerlendiriliyor. TURYİD, bu iki uygulamanın kamuoyunda sıklıkla birlikte anılmasının kavram karmaşasına yol açtığını ve tartışmaları sağlıksız bir zemine taşıdığını vurguluyor.
TURYİD Yönetim Kurulu Başkanı Kaya Demirer, Türkiye’de bugün itibarıyla kredi kartı aracılığıyla gönüllü bahşiş bırakılmasını mümkün kılan bir sistem bulunmadığını belirterek, bu boşluğun hem çalışanlar hem de tüketiciler açısından önemli bir sorun yarattığını ifade ediyor. Demirer’e göre tüketicinin daha şeffaf biçimde bilgilendirildiği, bahşişin işletme gelirinden ayrı izlendiği ve dağıtım sürecinde çalışanların da söz sahibi olduğu modeller, sektör için daha dengeli bir yapı oluşturabilir.
Dernek, olası bir yasal düzenleme kapsamında bahşişten doğacak yüzde 10’luk vergiyi işletmelerin üstlenmeye hazır olduğunu da açıklıyor. Demirer bu yaklaşımın kamu-özel sektör iş birliği açısından güçlü bir örnek teşkil edeceğini ve gönüllü bahşiş sisteminin çalışan gelirlerinde kayda değer bir iyileşme sağlayabileceğini dile getiriyor.
Yeni modelde POS cihazlarında bahşiş ekleme seçeneğinin sunulması ve toplanan tutarların şeffaf biçimde çalışanlara dağıtılması hedefleniyor. TURYİD ilgili kamu kurumlarıyla yürütülen çalışmaların, hem tüketici hassasiyetlerini hem de emeğin karşılığını gözeten sürdürülebilir bir çerçeve oluşturmasını amaçlıyor.
