TURYİD (Turizm Restoran Yatırımcıları ve Gastronomi İşletmecileri Derneği) tarafından düzenlenen 5. Global GastroEkonomi Zirvesi, 8 Ekim 2025’te Atatürk Kültür Merkezi’nde gerçekleşti. Bu yıl “Kesişme Noktası” temasıyla düzenlenen zirve, gastronomi dünyasının öncü isimlerini, yatırımcıları, akademisyenleri ve sanatçıları bir araya getirerek, sektörün geleceğini çok boyutlu bir bakış açısıyla ele aldı.
5. Global GastroEkonomi Zirvesi 8 Ekim günü “Kesişme Noktası temasıyla gerçekleşti. Zirve boyunca, gastronominin iklim krizi, sürdürülebilirlik, mavi ekonomi, yeşil sosyo-ekonomi ve kültürel diplomasiyle kesişen yönleri tartışıldı. TURYİD Yönetim Kurulu Başkanı Kaya Demirer ve TURYİD Zirve Komitesi Başkanı Ebru Koralı’nın ev sahipliğinde gerçekleşen etkinlik, AKM’nin ikinci kez bu önemli buluşmaya kapılarını açmasıyla anlam kazandı.
“Gastronomi artık küresel ölçekte bir ekonomi yönetiyor”
Açılış konuşmasında TURYİD Başkanı Kaya Demirer, gastronominin artık sadece bir keyif alanı değil, milyarlarca dolarlık hacmiyle küresel ekonomiyi yönlendiren stratejik bir sektör olduğunu vurguladı.
“Coğrafya kaderdir derler,” diyen Demirer, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Evet, kimi zaman zorlukların kaynağıdır; ama aynı zamanda gastronomi açısından yaratıcılığın, deneyimin ve çeşitliliğin de merkezidir. Anadolu’nun bereketli topraklarından Akdeniz’in zeytinliklerine, Karadeniz’in balıkçısından Mezopotamya’nın buğdayına uzanan bu topraklar sadece bir miras değil, taşıdığımız büyük bir sorumluluktur. Artık gastronomi sadece tabaklarda değil; tarlada, denizde, pazarda, kültürde, hatta politikada şekilleniyor.”
“Yarın neyi yetiştirebileceğiz?”
İklim krizinin gastronominin geleceği üzerindeki etkilerine dikkat çeken Demirer, “Bugün sofralarımızda gördüğümüz her ürün bir ekosistemin parçası, ancak o ekosistem alarm veriyor,” dedi.
Türkiye’nin son 25 yılda 2,23°C’lik sıcaklık artışıyla Avrupa’nın en hızlı ısınan ülkelerinden biri haline geldiğini hatırlatan Demirer, bu durumun gastronomi için de bir dönüm noktası olduğunu belirtti:
“Artık ‘Yarın neyi yiyeceğiz?’ değil, ‘Yarın neyi yetiştirebileceğiz?’ sorusunu sormak zorundayız. Tarım 4.0 teknolojileri, döngüsel ekonomi ve su yönetimi çözümleriyle mutfaktan tarlaya, denizden sofraya uzanan bütünsel bir dönüşüm başlatmalıyız.”
“Gastronomi turizmi 1,1 trilyon dolarlık hacme ulaştı”
Dünyada gastronomi turizminin 1,1 trilyon dolar büyüklüğe ulaştığını belirten Demirer, yiyecek-içecek sektörünün toplam hacminin 3 trilyon doları aştığını, 357 milyon kişiye istihdam sağladığını aktardı.
Türkiye’de ise sektörün 900 milyar TL büyüklüğe ulaştığını ve 2 milyona yakın kişiye iş yarattığını dile getiren Demirer, “Sadece TURYİD çatısı altındaki 350 marka, 3 binden fazla şube ve 150 bini aşkın çalışanla yılda 200 milyondan fazla ziyaretçiyi ağırlıyoruz,” dedi.
Bu verilerin gastronominin sadece tüketim değil, aynı zamanda üretimden ihracata, diplomasiden turizme uzanan kapsamlı bir kalkınma modeli olduğunu gösterdiğini belirtti.
“Yeni çağ, türetici çağı”
Demirer, günümüz dünyasında artık yalnızca “tüketici” kavramının geçerli olmadığını vurgulayarak, “Yeni çağ, türetici çağı,” ifadesini kullandı.
“Menüdeki ürünün kaynağını sorgulayan, yerel üreticiyi destekleyen, doğa dostu işletmeleri tercih eden herkes türeticidir,” diyen Demirer, bu yeni profilin gastronomi sektöründe dengeyi değiştiren bir dönüşüm gücü yarattığını söyledi:
“Artık restoranını seçerken yerel üreticiyi destekleyen, festivalde sürdürülebilir markayı tercih eden insanlar sadece müşteri değil, dönüşüm ortaklarımız. Biz bu ortaklığı güçlendirmeliyiz.”
“Sürdürülebilirlik sadece doğada değil, işletmede de başlar”
Demirer, sürdürülebilirliğin yalnızca çevresel boyutuyla değil, ekonomik ve sosyal adaletle de ele alınması gerektiğini vurguladı:
“Nasıl ki iyi gastronomi iyi tarımla başlıyorsa, sektörde sürdürülebilirlik de işletmelerin sağlam ekonomik temelleriyle başlar. Gelir dengesini korumak ve emek adaletini sağlamak için hazırlanan Bahşiş Yasası, bu anlamda önemli bir adım olacak.”
Demirer, yalnızca bahşişlerin kayıt dışı kalması nedeniyle sektörde yılda yaklaşık 100 milyar TL’lik bir kayıp yaşandığını belirterek, bu kaynağın şeffaflaşması ve çalışanlara doğrudan yansıması için servis ücretlerinin hesaplara dahil edilmesinin gerekliliğini vurguladı.
Sektörün öncüleri aynı sahnede
Zirvede Türkiye’den ve dünyadan çok sayıda akademisyen, şef, sanatçı ve ekonomi uzmanı, üç ayrı oturumda bir araya geldi.
“Kesişme Noktası” temasına uygun olarak; gastronominin sürdürülebilirlik, kültürel diplomasi, turizm, teknoloji ve toplumsal dönüşüm eksenlerinde nasıl bir rol üstlendiği tartışıldı.
Katılımcılar, geleceğin sofralarını şekillendirecek bu kesişim alanlarında yeni stratejiler ve ortak vizyonlar geliştirmek üzere görüşlerini paylaştı.
Türkiye’den ve dünyadan saygın konuşmacılar yer aldı
Zirvede, Türkiye’nin ve dünyanın gastronomi, akademi, turizm, sanat ve ekonomi alanlarında önde gelen isimleri üç farklı oturumda bir araya geldi. “Kesişme Noktası” teması altında düzenlenen zirvede konuşmacılar; gastronominin sürdürülebilirlik, kültürel diplomasi, turizm, teknoloji ve toplumsal dönüşümle kesişen yönlerine ışık tuttu.
Katılımcılar arasında; İstanbul Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı Şekib Avdagiç, Kültür ve Turizm Bakanlığı Bakan Başdanışmanı Tayfun Topal, yazar ve SEDES Holding Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Aslıhan Koruyan Sabancı, Michelin Yıldızlı Şef Ivan Brehm, Gastronomi Uzmanı Levon Bağış, Topkapı Üniversitesi Rektörü ve Ekonomist Prof. Dr. Emre Alkin, Terroir Hospitality Kurucusu Arlene Stein, FutureBright Group Kurucusu Akan Abdula, Metro Türkiye Meyve & Sebze Kategori Müdürü & Coğrafi İşaretler Koordinatörü Birol Uluşan, Migros Grubu Kurumsal İletişim ve Sürdürülebilirlik Grup Direktörü Kaan Ünver, Bonna Pazarlama Müdürü Esra Karaduman, Rams Ticari Alan Gayrimenkul Geliştirme Direktörü Dilşad Konar, Danone Sürdürülebilirlik Lideri Ceyda Kaytmaz, Gazeteci ve Gastronomi Yazarı Ebru Erke, Feyzi Çiftliği Kurucusu Sencer Solakoğlu, Şef ve Araştırmacı Murat Deniz Temel, TURYİD Başkan Yardımcısı Volkan Akkaş, Arcadia Bağları Kurucu Ortağı ve Yöneticisi Zeynep Arca Şallıel, Kuzubağ Genel Koordinatörü Aslı Kuzu, Urla Şarapçılık Yönetim Kurulu Başkanı Can Ortabaş, Biyolog & Vinolus Organik Bağları Kurucusu Oluş Molu, Slow Food Uluslararası Konsey Üyesi&Slow Food Türkiye Toplulukları Ağı Koordinatörü Yasmina Lokmanoğlu, Manchester Üniversitesi’nden İsmail Erdurur, Resfor Kurucusu Yılmaz Baburhan Arslan, USLA Genel Müdürü Çiğdem Alagök, Sanat Danışmanı Dr. Gizem Pamukçu, World Central Kitchen temsilcileriyle birlikte Gazze için dayanışma çağrısı yapan Şef Murat Deniz Temel, D Maris Bay Genel Müdürü Vito Romeo, Tersane İstanbul Genel Müdürü Çetin Pehlivan, The Bodrum Edition Genel Müdürü Mustafa Bulmuş ve Maçakızı Otel & Villa Maçakızı Genel Müdürü Andrew Jacobs gibi çok sayıda değerli isim yer aldı.
Üç oturum boyunca yapılan konuşmalarla geleceğin mutfaklarından deniz yaşamının korunmasına, coğrafi işaretli ürünlerden yeşil sosyo-ekonomiye kadar pek çok konuda bilgi ve deneyimler katılımcılarla paylaşıldı.
 tarafından düzenlenen 5. Global GastroEkonomi Zirvesi, 8 Ekim 2025’te Atatürk Kültür Merkezi’nde gerçekleşti. Bu yıl “Kesişme Noktası” temasıyla düzenlenen zirve, gastronomi dünyasının öncü isimlerini, yatırımcıları, akademisyenleri ve sanatçıları bir araya getirerek, sektörün geleceğini çok boyutlu bir bakış açısıyla ele aldı.){kind=link}